8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы)


Қатты денелердің балқуы және қатаюы



Скачать 322.22 Kb.
страница42/76
Дата27.04.2018
Размер322.22 Kb.
Название файлаҰлттық физика.docx
ТипБағдарламасы
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   ...   76
Қатты денелердің балқуы және қатаюы:

-Тау мен тасты су бұзады,

Адамзатты сөз бұзады.

-Мезгілі жеткенде мұзда ериді.

-Отқа салса темір де балқиды.

-Қар жауды деп қуанба аязы бар..



Булану және конденсация:

-Жазда апта бойы суланса,

Бір түнде кебеді

Күзде бір күн суланса, апта бойы кебеді.

-Күн шыққан соң суарған суды, күн жұтады.

Күн батқан соң суарған суды, жер жұтады.

-Аузы күйген үрлеп ішеді.

-Быламық бетінен суыйды,

Көже түбінен суыйды.

-Дән себілмей астық өнбейді,

Дария буланбай шық түспейді.

Қайнау:

-Болат қайнауда шынығады,

Батыр майданда шынығады.

-Ыстықтан су қайнайды.



Отын энергиясы:

-Өзі сөнейін деп тұрған отқа су бүрікпе.

-Отты үрлеген жағады,

Шындықты іздеген табады.

-От пен су біріне-бірі – у.

-Теректің жануында мін жоқ,

Бірақ жылуында мән жоқ.

-Азықсыз адам алысқа бармайды.

-Ас адамның қуаты,

Ат адамның қанаты.



Электр заряды:

-Найзағай биік ағашты бұрын соғады.

-Ашық күнгі найзағай секілді.

-Жалғыз еменге жай түскіш.



Көптеген мақалдар мен мәтелдерде физикалық құбылыстар кездеседі. Оларды физикалық заңдармен немесе математикалық формулалармен олардың қысқа формасында терең ой жатқандықтан салыстыруға болады.
Мысалы, «Қолды қол жуады» деген мақалда табиғаттың іргелі заңы – Ньютонның үшін-ші заңы байқалады, ал мына «Майламасаң жүрмейсің» деген мысалда тек қана адамдар арасындағы қарым – қатынастағы кәдімгі тұрмыстағы жағдай ғана емес, сонымен қатар үйкелісті азайту тәсілі көрсетілген.
Мақалдар, мәтелдер пайдаланылған сабақтарда оқушылар күнделікті тұрмыстағы дана-лықпен ғана танысып қоймай,сондай – ақ физикалық құбылыстар, заңдар және теорияла-рын оқудағы білімдерін бекітеді.
Физикалық білімді қайталау және жалпылау, оларды бекіту мақсатында мақалдар мен мә-телдерді «Динамика заңдары және олардың қолданылуы» интегралданған сабағындағы мысал фрагментіне қалай қолдануды көреміз.
Сабақ алдында оқушыларға үй тапсырмасы ретінде төрт мақал және соларға төрт сұрақ беріледі, жауабы олардың кез келгенімен жұмыс істегенде фундаментальдық тапсырма-лардың орындалуының мәнісі болып табылады:
1.Мақалда(мәтелде) қандай физикалық құбылыс ( ұғым, заң) жайында айтылды?
2.Мақалға (мәтелге) қандай физикалық мән енгізілген?
3.Физика тұрғысынан алғанда мақал (мәтел) дұрыс па?
4.Мақалдың (мәтелдің) практикалық (тұрмыстық) мағынаны білдіреді?
«Мақалда (мәтелде) қандай физикалық мән енгізілген?» деген сұрақта кей жағдайдағы құбылыстарды түсіндіру және тануға олардың шарты шешімін білдіртпегендіктен, шы-ғармашылық тұрғыдан қарастыруға болады.
Оқушылардың көмегімен дидактикалық карточкалар дайындаймыз.
№1 карточка. Қайда құларымды білсем, сабан жинар едім (орыс мақалы).
Сабан үйіндісі соққыны неге жұмсартады? Мақалдың мағынасы неде?
№2 карточка. Жеңіл балғамен шегені қаға алмайсың (корей мақалы).
Мақалдың физикалық мәнін қалай түсіндіруге болады? Мақалдың тұрмыстағы мағынасы қандай?
№3 карточка. Он адам шыңға сүйрейді, ал етекке біреуі де құлатады (орыс мақалы).
Көлбеу жазықтықпен көтеріліп келе жатқан денеге және ол төмен түскенде әсер ететін күштер қандай, және қалай бағытталған? Осы мақалды пайдалануға болатын жағдайды ойластырындар.
№4 карточка. Майланбаған арба жүрмес (тәжік мақалы).
Доңғалақтың осін неге майлайды? Қиын өтетін жерлерде неге үлкен доңғалақты арба-ларды қолданады? Мағынасы ұқсас қандай мақалдарды білесіндер? Қандай аймақтарда (жерлерде) арба кең таралған?
Содан кейін оқушыларға келесі мақал – мәтелдер беріліп, өздік жұмыс ұйымдастырамыз:
1.Шіріген тақтайға шеге тұрмайды (түрік мақалы)
2.Адамды бір тал шашынан тартқанмен батпақтан шығара алмайсың (малгаш мақалы).
3.Жыланбалықты қолда ұстай алмайсың (француз мақалы).
4.Майланбаған доңғалақ білікті қажайды (өзбек мақалы).
5.Тасты тауға сүйрейді, ал төмен ол өзі құлайды (қазақ мақалы).
6.Түзу жолда, қисық жүрме (қазақ мақалы).
Осылармен танысып, оқушылар келесі сұрақтарға жауап беру керек:
-қандай мақалдармен (мәтелдермен) Ньютонның заңдарын (қандай, нақты) көрсетуге бо-латынын атаңыздар?
-мақалдарда (мәтелдерде) айтылатын денелер қандай күштердің әсеріне болады?
-қандай мақалда (мәтелде) үйкеліс және оның азайту әдістері жайында айтылады?
-мақалдарда (мәтелдерде) қандай күштер және олардың қандай қасиеттері көрсетілген?
Жұмысты әрі қарай сыныпты екі топқа бөліп өткіземіз. Әр топқа кезекпен мақал және мә-тел таңдату және оқыту, ал басқалары қойылған сұрақтарға жауап береді.
Мақал – мәтел қолданылған сабақ физикалық білімдерді жақсы түсіну және бекітуге кө-мектесіп қана қоймай адамгершілікке, эстетикалық тәрбие алуға көмектеседі, физика пәні «құрғақ» деп есептеп

Жұмыстың көзін тап

Қисықтың тезін тап,

Қисық ағаш түзелер,

Тезге салып барласа-деп, деформация құбылысын өткенде «тез» дегеннің не екенін түсін-діруге болар еді.

Құс қанатымен ұшады,

Құйрығымен қонады-ұшу және қону кезінде қанат пен құйрықтың қызметін дәл бейнелеп береді.

«Темірді қызған кезде соқ»-(балқуға)

«Болат қайнауда шынығады»-(қайнауға)

Тоғыз қабат торқадан

Тоқтышағым терісі артық

Күн бетінде де дақ бар.

Жылу құбылыстарын түсіндіруге әбден жарамды.

Темірдің екі басы бірдей ыстық

-жылу өткізгіштікке дәл айтылған.

Көп дауыс қосылса, бір дауысты жоқ қылады.

-дыбыстың таралуы, дыбыс интерференциясына қолданылады.

Көз көруге, құлақ естуге тоймайды.

Жарық, дыбыс құбылыстарын қабылдау сезімі туралы айтамыз.

Қазаншының еркі бар,

Қайдан құлақ шығарса-

Яғни тепе-теңдіктің сақталуына арнап айтуға тамаша қорытынды болып табылады.

Желмен жарыспа, көлеңкеңді қума.

Сумен ойнама-батарсың,

Отпен ойнама-жанарсың.

Бұл табиғат заңдарын білуге шақырады.

Күн көтерілсе көлеңке қысқарар

Алтын айсыз түнде де жарқырар.

Күн жұлдыздан жарық сұрамайды.

Бұл әрбір елдің астрономиялық қорытындылары сияқты.




Скачать 322.22 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   ...   76

Похожие:

8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) icon2-3 І тарау. Бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымын қалыптастыру негізі
Оқушылардың ғылыми көзқарастарын қалыптастыру
8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) iconКонтрольное задание №1
В результате обучения борец должен уметь: определять цели борьбы; намечать правильный курс действий; реализовать выработанный курс...
8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) iconКурс лекций часть для студентов курса очной формы обучения специальности
Курс лекций по дисциплине пд. 01 Математика: алгебра и начала математического анализа; геометрия Часть 2[Текст] / О. А. Волкодамова,...
8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) iconҚаржы және бухгалтерлік есеп бағдарламасы «бекітемін» Мемлекеттік басқару және экономика жоғары мектебінің оқу және ғылым
Силлабус «Қаржы және бухгалтерлік есеп» бағдарламасының
8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) icon3 курс «Технология транспортных процессов»

8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) iconОсновы экономики. Курс лекций для учащихся

8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) iconОтчет по практике Студент Курс II группа 220 К
Специальность
8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) iconВакансии для студентов с 1-3 курс
Перспективы карьерного роста возможны после успешного прохождения практики/стажировки
8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) iconРеферат тема: Техногенные чс. 4 курс, группа 15303,15304
Охватывает территорию двух субъектов РФ или выходит за их пределы
8-сынып (факультативтік курс бағдарламасы) iconКурс лекций под редакцией профессора В. И. Шалупина для студентов всех специальностей дневного обучения Москва 2011





База данных защищена авторским правом ©refnew.ru 2020
обратиться к администрации

    Главная страница
Контрольная работа
Курсовая работа
Теоретические основы
Методические указания
Методические рекомендации
Лабораторная работа
Рабочая программа
Общая характеристика
Теоретические аспекты
Учебное пособие
Практическая работа
История развития
Пояснительная записка
Дипломная работа
Самостоятельная работа
Общие положения
Экономическая теория
Методическая разработка
Физическая культура
Методическое пособие
Исследовательская работа
Направление подготовки
Общая часть
Теоретическая часть
Общие сведения
Техническое задание
Общие вопросы
Образовательная программа
Управления государственных
Федеральное государственное
Экономическая безопасность
Конституционное право
реакция казахского
Основная часть
Организация работы
Техническое обслуживание
Российская академия
Понятие сущность
Усиление колониальной
прохождении производственной
Обеспечение безопасности
программное обеспечение
Выпускная квалификационная
квалификационная работа
муниципальное управление
Теория государства
Уголовное право
Математическое моделирование
Административное право
Название дисциплины
Земельное право